Enerji Səmərəliliyi və Bərpa Olunan Enerji

Qazanın Yanma Səmərəliliyini Artırın

Yanma Səmərəliliyi

Qazanın optimal miqdarda artıq hava ilə işlədilməsi bacadan yaranan istilik itkisini minimuma endirir və yanma səmərəliliyini artırır. Yanma səmərəliliyi yanacağın tərkibindəki istiliyin faydalı istiliyə nə dərəcədə effektiv çevrildiyini göstərən ölçüdür. Baca temperaturu ilə baca qazındakı oksigen (və ya karbon dioksid) konsentrasiyaları yanma səmərəliliyinin əsas göstəriciləridir.

Qarışmanın tam təmin edildiyi fərz olunarsa, müəyyən miqdarda yanacağın tam reaksiyaya girməsi üçün dəqiq və ya stoxiometrik miqdarda hava tələb olunur. Praktikada yanma şəraiti heç vaxt ideal olmur və yanacağın tam yanması üçün əlavə, yəni “artıq hava” verilməlidir.

Artıq havanın düzgün miqdarı baca qazındakı oksigen və ya karbon dioksid konsentrasiyalarının təhlili ilə müəyyən edilir. Artıq havanın az olması yanmamış yanacağın, hisin, tüstünün və karbonmonoksidin yaranmasına səbəb olur. Artıq hava isə baca qazının sərfinin artması ilə istilik itkisinə gətirib çıxarır və nəticədə qazanın yanacağı buxara çevirmə üzrə ümumi səmərəliliyini azaldır. Cədvəldə baca ölçmə göstəriciləri qazanın performansı ilə əlaqələndirilir.

Tövsiyə Edilən Tədbirlər

Qazanlar çox vaxt optimal səviyyədən daha yüksək artıq hava miqdarı ilə işləyir. Baca qazının tərkibini vaxtaşırı izləyin və artıq hava miqdarını optimal səviyyədə saxlamaq üçün qazanlarınızın sazlamalarını müntəzəm olaraq optimallaşdırın.

Enerji itkisi meyillərini tez müəyyən etmək üçün baca qazındakı oksigen səviyyəsinin onlayn izlənməsini nəzərdən keçirin. Bu, idarəetmə sistemi nasazlıqları barədə erkən xəbərdarlıq almağa və qərarları məlumatlara əsaslanaraq qəbul etməyə imkan verir.

Təbii Qaz Üçün Yanma Səmərəliliyi

Yaxşı layihələndirilmiş təbii qazla işləyən sistemlərdə 10% artıq hava səviyyəsinə nail olmaq mümkündür. Geniş istifadə olunan praktiki qaydaya əsasən, artıq hava miqdarının hər 15% azaldılması və ya baca qazının temperaturunun hər 40°F aşağı salınması qazanın səmərəliliyini 1% artıra bilər.

Nümunə

Qazan ildə 8.000 saat işləyir və ildə 500.000 milyon Btu (MMBtu) təbii qaz sərf edərək, 150 psig təzyiqdə saatda 45.000 lb buxar istehsal edir. Baca qazı ölçmələri göstərir ki, baca qazı ilə yanma havası arasındakı temperatur fərqi 400°F olduqda artıq hava səviyyəsi 44,9%-dir. Cədvələ əsasən, qazanın yanma səmərəliliyi 78,2%-dir (E1). Qazanın sazlamaları optimallaşdırıldıqda artıq hava miqdarı 9,5%-ə endirilir və baca qazı ilə yanma havası arasındakı temperatur fərqi 300°F olur. Qazanın yanma səmərəliliyi 83,1%-ə yüksəlir (E2). Yanacağın qiymətinin 8,00 $/MMBtu olduğu fərz edilərsə, illik qənaət belə hesablanır:

         İllik Qənaət    = Yanacaq Sərfi × (1–E1/E2) × Yanacağın Qiyməti
                                       = 29.482 MMBtu/il × 8,00 $/MMBtu
                                       = 235.856 $

Baca Qazı Analizatorları

Baca qazındakı oksigen faizi sərfəli qaz uducu test dəstləri ilə ölçülə bilər. Daha bahalı, qiyməti 500–1.000 $ arasında dəyişən əl tipli və kompüter əsaslı analizatorlar oksigen faizini, baca qazının temperaturunu və qazanın səmərəliliyini göstərir. Bu cihazlar illik yanacaq xərci 50.000 $-ı aşan bütün qazan sistemləri üçün tövsiyə edilən sərmayədir.

Oksigen Trim Sistemləri

Yanacağın tərkibi əhəmiyyətli dərəcədə dəyişkən olduqda (məsələn, neft emalı zavodunun qazı, ağac tullantılarından alınan yanacaq və ya çoxyanacaqlı qazanlarda) və ya buxar sərfi xeyli dəyişən sistemlərdə onlayn oksigen analizatorundan istifadəni nəzərdən keçirmək lazımdır. Oksigen “trim” sistemi brülör idarəetmə qurğularına əks əlaqə siqnalı göndərərək artıq yanma havasını avtomatik olaraq minimuma endirir və hava-yanacaq nisbətini optimallaşdırır.

Monitorinq haqqında ətraflı məlumat üçün aşağıdakı altölçmə tətbiqlərinə dair nümunə araşdırmalarını AMO nəşrlər kitabxanasından yükləyə bilərsiniz:

• Solutia: Enerji Layihələrinin Təsdiqi Proseslərinə Məlumatlarla İstiqamət Vermək Üçün Altölçmədən İstifadə
• Nissan North America: Altölçmə Zavodun İş Üsulunu Necə Dəyişdirdi?

Həmçinin Federal Enerji İdarəetmə Proqramının (FEMP) veb-saytında təqdim olunan aşağıdakı təlimata müraciət edə bilərsiniz: www.femp.energy.gov

• Ölçmə üzrə Ən Yaxşı Təcrübələr: Müəssisə Resurslarının Səmərəli İstifadəsinə dair Təlimat, 2.0-cı versiya

İlk dəfə Georgia Tech Industrial Energy Extension Service tərəfindən dərc edilmiş Energy TIPS məlumat vərəqindən uyğunlaşdırılmışdır.

Resurslar

ABŞ Energetika Nazirliyinin proqram təminatları olan Steam System Assessment Tool və Steam System Scoping Tool buxar sistemlərini qiymətləndirməyə və sistemdə həyata keçirilə biləcək təkmilləşdirmələri müəyyən etməyə kömək edə bilər. Buxar sistemlərinin səmərəliliyini artırmaq imkanları barədə ətraflı məlumat üçün Improving Steam System Performance: A Sourcebook for Industry mənbəsinə də müraciət edə bilərsiniz.

Bu resurslara, sənaye səmərəliliyi ilə bağlı bir çox digər mənbələrə və təlim məlumatlarına manufacturing.energy.gov ünvanındakı Advanced Manufacturing Office veb-saytından daxil ola bilərsiniz.